Castelvetere sul Calore borgo-presepe

Castelvetere sul Calore ligt op 750 meter boven zeeniveau, op de hellingen van de Monte Tuoro, in de Valle del Calore Irpino (het dal van de Calore Irpino), ongeveer 26 kilometer van Avellino. Het gemeentelijk grondgebied strekt zich uit over iets meer dan 17 vierkante kilometer, grenst aan Chiusano di San Domenico, Montemarano, Paternopoli, San Mango sul Calore en Volturara Irpina, en telt vandaag minder dan 1.600 inwoners. Vanaf deze hooggelegen positie omvat het uitzicht een boog van dorpen die, op heldere dagen, met tientallen te tellen zijn langs de Apennijnse ruggengraat van het binnenland van Irpinia.

Het historische centrum is gebouwd in plaatselijke steen, met een web van smalle steegjes, trappen en kleine pleinen die de vestigingslogica weerspiegelen van de landelijke dorpen in het Campaanse binnenland: huizen die tegen elkaar aan staan om de winterkou te temperen, sober bewerkte portalen, openbare fonteinen die ooit het ritme van het dagelijks leven bepaalden. Dit middeleeuwse weefsel is onderworpen aan restauraties die de leesbaarheid ervan hebben versterkt, en het dorp is tot waarde gebracht via het project van het zogenoemde borgo-presepe (kerststalendorp), een interpretatie van het stedelijk weefsel die de historische gelaagdheid teruggeeft zonder de architectonische substantie aan te tasten.

Het religieuze erfgoed vormt de rode draad van deze gelaagdheid. De Chiesa Madre (hoofdkerk) van Santa Maria Assunta gaat in haar oorsprong terug tot de 12e eeuw en vormt het devotionele en stedenbouwkundige referentiepunt van het dorp. Daarnaast staan het Santuario della Madonna delle Grazie (heiligdom) en de Cappella di San Sebastiano (kapel), gebouwen die de continuïteit documenteren van een religieuze praktijk die in het gebied is verankerd en die, door hun spreiding binnen het dorp, mede de knooppunten van de openbare ruimte bepalen.

Het binnenland van Irpinia waartoe Castelvetere behoort, is een van de gebieden van Campanië waar het agrarische landschap en het gebouwde erfgoed zich relatief intact hebben bewaard, deels als gevolg van de ontvolking die deze gemeenten in de tweede helft van de twintigste eeuw heeft getroffen, deels door de afstand tot de belangrijkste verkeersaders. De rivier Calore Irpino, die door het onderliggende dal stroomt, heeft historisch de relaties tussen de plaatsen in de streek bepaald, en haar stroomgebied vormt nog altijd een element van geografische en culturele samenhang tussen dorpen die materialen, bouwtechnieken en tradities delen.