De carretto siciliano, met zijn levendige geschilderde decoraties en gesneden panelen, is een van de meest kenmerkende ambachtelijke uitingen van Sicilië; de streek rond Randazzo bewaart hiervan een traditie die al sinds de negentiende eeuw is gedocumenteerd.
Op de noordelijke hellingen van de Etna, waar lavasteen muren opbouwt, straten bevloert en het karakter van de architectuur zelf bepaalt, bewaart Randazzo een van de meest complexe ambachtelijke tradities van Sicilië. De carretto siciliano — de Siciliaanse kar, ontstaan als werktuig, als vervoermiddel over onverharde, stoffige wegen — heeft hier een gedocumenteerde geschiedenis die minstens teruggaat tot de negentiende eeuw, bevestigd door archieffoto's van de Fondazione Alinari uit 1900. Het is geen object dat als decoratie is ontstaan: het is een gebruiksvoorwerp dat in de loop van de tijd laag na laag betekenis heeft opgebouwd, tot het iets werd dat zich moeilijk laat classificeren.
De bouw van een traditionele carretto vergt uiteenlopende, niet inwisselbare vaardigheden. De timmerman geeft het laadvlak, de zijkanten en de wielen vorm volgens verhoudingen die door de praktijk zijn vastgelegd; de smid bewerkt de velgen, de wielnaven en de verbindingen in smeedijzer; de schilder komt als laatste aan de beurt en brengt op de houten oppervlakken scènes aan uit de cyclus van de paladijnen van Frankrijk, uit de episodes van de Normandische geschiedenis in Sicilië, uit het leven van plaatselijke patroonheiligen. Elk zijpaneel is een verhalende reeks die behoort tot de orale en visuele cultuur van het eiland: Ruggero de Normandiër, Orlando, de Saracenen, Sint-Joris. De kleurstellingen verschillen per streek — in Palermo overheersten geel en groen, in het gebied rond de Etna volgen de paletten eigen conventies — maar de dichtheid van het beeld blijft constant: er is geen leeg oppervlak, geen centimeter die niet meedoet aan het verhaal.
Randazzo ligt op het snijpunt van drie beschermde natuurgebieden — het Parco dell'Etna, het Parco dei Nebrodi en het Parco fluviale dell'Alcantara — en deze geografische positie heeft historisch bijgedragen aan een relatieve isolatie die het behoud van ambachtelijke praktijken heeft bevorderd die elders al verdwenen waren. Het middeleeuwse dorp, volledig opgetrokken uit donker basalt, behield eeuwenlang een economische structuur die verbonden was met landbouw en agrarisch vervoer: de carretto was geen sieraad maar noodzaak, en de versiering ervan was een investering in identiteit, niet alleen in middelen.
Tegenwoordig zijn er in heel Sicilië nog maar enkele werkplaatsen die in staat zijn een carretto volgens de traditionele methoden te bouwen en te beschilderen. Het vak vereist jarenlange leertijd in elk van de onderdelen en een directe overdracht — van meester op leerling — die het gewone onderwijssysteem niet is ingericht om te waarborgen. Wat er in Randazzo en omgeving overblijft, is een technisch en iconografisch erfgoed dat overleeft dankzij de traagheid van generaties, meer dan door systematisch beschermingsbeleid. Elke carretto die nog volgens de oude regels wordt gemaakt, draagt de hele keten van kennis met zich mee die hem heeft doen ontstaan: de geometrie van het snijwerk, de voorbereiding van de ondergronden, de visuele grammatica van de geschilderde scènes.
Gecertificeerde Made-in-Italy-bedrijven dicht bij deze plek.
