Strada dell'Olio e del Vino — Alpi al Mare

Tussen de Alpenketen en de Middellandse Zee, in het deel van Ligurië dat binnen de provincie Imperia valt, wordt de verticale afstand tussen hoogte en kust gemeten in enkele kilometers, maar in eeuwen landbouwgeschiedenis. Het is in deze samengedrukte ruimte dat de Strada dell'Olio e del Vino dalle Alpi al Mare (Weg van Olie en Wijn van de Alpen naar de Zee) zich ontvouwt: dertien routes die door het achterland van de Riviera di Ponente lopen, over paden en secundaire wegen, en die de plaatsen van olijf- en wijnproductie verbinden met de dorpen die hen hebben voortgebracht.

Het doorkruiste gebied kent een precieze geologische en klimatologische eigenheid: de Ligurische Alpen dalen zo dicht bij de kust af dat ze een beschutting tegen de noordelijke winden creëren, waardoor olijventeelt mogelijk wordt op hoogten die ongewoon zijn voor deze breedtegraad. De taggiasca-cultivar, eeuwenlang geselecteerd in dit landschap van terrassen die door droogstenen muren worden gestut, levert een olie op die herkenbaar is aan haar zachtheid en lage zuurgraad. Naast de olijfgaarden brengen de terrasvormige wijngaarden DOC-wijnen voort die behoren tot de benaming Riviera Ligure di Ponente, met druivensoorten als Vermentino en Pigato.

De routes lopen langs de belangrijkste valleien van het achterland van Imperia, waaronder de Valle Arroscia, en bereiken knooppunten zoals de Colle di Nava. Een deel van deze tracés volgt de oude zoutwegen, de muilezelpaden waarover vanaf de kust zout naar de Alpen- en Povlaktegemeenschappen werd gebracht die er zelf niet over beschikten, en waarover in omgekeerde richting de producten van het achterland naar de zee gingen. Deze overlap tussen historische infrastructuur en hedendaagse route is niet decoratief: ze zegt iets concreets over de continuïteit in het gebruik van een gebied dat nooit is gestopt met doorkruist te worden.

De dorpen en gehuchten die de routes aandoen, behouden een bouwschaal en een productieweefsel die de kuststromen niet hebben aangetast. Olijfpersen, kelders en kleine landbouwproducenten vormen de knooppunten van een netwerk dat het project van de Strada toegankelijk en leesbaar heeft willen maken. De logica is niet die van een panoramaroute, maar die van een systeem dat de wandelaar rechtstreeks in verbinding brengt met de plaatsen waar olie en wijn nog altijd worden geproduceerd volgens praktijken die in het landschap zelf verankerd liggen.

Wat de Strada dell'Olio e del Vino dalle Alpi al Mare voorstelt, is in wezen een manier om het Ligurische gebied te lezen vanuit zijn historische landbouweconomie. Het terrasvormige landschap is geen decor: het is het rechtstreekse resultaat van eeuwen werk op een moeilijke bodem, en de producten die daaruit voortkomen dragen die moeilijkheid nog altijd als onderscheidend kenmerk. Deze dertien routes afleggen betekent zich verplaatsen binnen een productieve geografie die de kust, op zichzelf, niet kan weergeven.