Vlechtwerk van wilgentenen in Soriano Calabro

Soriano Calabro ligt in de Serre vibonesi, op ongeveer driehonderd meter boven zeeniveau, in de provincie Vibo Valentia. Het is een dorp dat zijn identiteit heeft opgebouwd rond het Convento Domenicano (dominicanenklooster), gesticht in 1510, en de verering van San Domenico, maar dat in de dagelijkse gebaren van zijn oudere inwoners nog een andere vorm van kennis met zich meedraagt: die van de handen die wilgentenen vlechten.

Het bewerken van wilgentenen behoort tot de categorie van rurale ambachten die nooit op zichtbaarheid uit zijn geweest. Manden, panari (rieten manden) en zeven ontstonden uit de concrete noodzaak van het landbouw- en huishoudleven: graan bewaren, meel ziften, de vruchten van het land vervoeren. De buigzame takken — geoogst, geweekt, met geduld bewerkt — werden gebruiksvoorwerpen dankzij een vlechttechniek die jaren vergde om te beheersen. De techniek werd binnen de familie doorgegeven, van vader op zoon of van moeder op dochter, zonder scholen of handboeken, alleen door observatie en herhaling.

In de binnenlanden van Calabrië, en met name in het Vibonese, heeft dit ambacht langer standgehouden dan elders, beschermd door geografische afzondering en een economie die decennialang afhankelijk bleef van het land. Soriano Calabro is een van de plaatsen waar dit voortleeft: hier hebben enkele ambachtslieden de praktijk actief gehouden en produceren zij nog volgens de traditionele vormen, met dezelfde materialen en dezelfde gebaren die de lokale traditie kenmerken.

Vandaag hangt de continuïteit van dit vak af van slechts enkele beoefenaars. De vraag naar voorwerpen van wilgentenen is afgenomen door de verspreiding van industriële materialen, en de generationele opvolging verloopt traag. Wat overblijft is geen folklore om te tonen, maar een precieze technische vaardigheid, opgebouwd uit bewerkingstijden, kennis van het ruwe materiaal, keuzes rond de spanning van het vlechtwerk en de duurzaamheid van het eindproduct. Het is in die concreetheid dat het ambacht zijn waarde behoudt.