Camposauro in het Taburno-park

Het massief van Camposauro verheft zich ten westen van Benevento als een kalkstenen bergrug die de Valle Caudina van de Valle del Sabato scheidt. Het behoort tot het Parco Regionale del Taburno-Camposauro, ingesteld door de regio Campania, en vormt samen met de nabijgelegen Taburno een bergsysteem dat een van de meest compacte verheffingen van de Sannitische Apennijnen vormt. De gemeente Cautano, in de provincie Benevento, is een van de referentiepunten voor wie de top wil bereiken, waar het ruige profiel van de hellingen plotseling plaatsmaakt voor een grasvlakte van onverwachte omvang.

Het is juist deze vlakte die het handelsmerk van Camposauro vormt. Daarboven, voorbij de beuken- en wintereikenbossen die de flanken van het massief bekleden, strekt het terrein zich uit tot een naar de hemel geopend plateau, doorkruist door paarden in halfwilde staat die vrij tussen het gras grazen. Hun aanwezigheid is niet decoratief: het is het teken van een eeuwenoude relatie tussen deze gronden en de extensieve veeteelt, een praktijk die door de geografische afzondering vrijwel intact is gebleven. De paarden bewegen zich zonder zichtbare omheiningen, onverstoorbaar door voorbijgangers, en het tafereel heeft de discrete kwaliteit van iets dat er altijd al is geweest, onafhankelijk van wie toekijkt.

Het landschap verandert met de seizoenen op scherpe wijze. In de zomer is de vlakte groen en lichtvol, de bossen daaronder dicht en schaduwrijk. In de herfst kleuren de beuken naar rood en oker, en de hellingen van het massief nemen tinten aan die van week tot week veranderen. De winter brengt sneeuw, die de hoogste delen tijdelijk kan isoleren en Camposauro een stille strengheid teruggeeft. De lente, met de dooi en de bloei, opent de wandelpaden weer voor wie het routenetwerk van het park verkent.

De kalkstenen ondergrond van het massief heeft in de loop der tijd de vorming bevorderd van karstverschijnselen — dolines, ponors, holtes — die het gebied van het park bezaaien en de geologische geschiedenis ervan documenteren. De flora is gevarieerd naargelang hoogte en expositie: op de lagere hoogten overheersen de typische soorten van de Apennijnse maquis, terwijl hogerop de beukenformaties worden aangetroffen die kenmerkend zijn voor de montane zone. Deze verticale gradiënt concentreert op enkele kilometers hoogteverschil zeer uiteenlopende omgevingen.

Het achterland van Benevento blijft ver van de meest bezochte routes van kust- en Vesuviaans Campania, en Camposauro deelt deze relatieve marginaliteit. De dorpen die de hellingen van het park bezaaien — Cautano, Tocco Caudio, Vitulano — bewaren een historische structuur die nog goed leesbaar is, met kerken, adellijke paleizen en stedelijke weefsels die geen ingrijpende veranderingen hebben ondergaan. Het massief, gezien vanaf deze lagere hoogten, is een constante aanwezigheid in de dagelijkse horizon van wie in de vallei woont: geen decoratieve achtergrond, maar een tastbare maatstaf van het gebied.