Sentiero del Tracciolino

Het Tracciolino is niet alleen een wandelpad. Het is in de eerste plaats een waterbouwkundig werk uit de zeventiende eeuw: een irrigatiekanaal, aangelegd langs de hellingen van de Monte Sant'Elia om water naar de akkers van de Piana di Gioia Tauro te leiden. De wandelroute die vandaag dezelfde naam draagt, volgt grotendeels dat oorspronkelijke traject, tussen de gemeenten Palmi en Bagnara Calabra, in de provincie Reggio Calabria, langs de kuststrook die de naam Costa Viola draagt. De route blijft tussen de 180 en 250 meter hoogte, met een stijging van ongeveer 70 meter: cijfers die weinig zeggen over de kwaliteit van het landschap dat men doorkruist, en veel over de toegankelijkheid ervan.

Het gebied waar het pad doorheen loopt behoort tot de mediterrane maquis in zijn dichtste en minst getemde vorm: mastiekstruik, mirte, aardbeiboom, brem. De begroeiing sluit het pad op sommige plekken volledig af, om dan plots open te breken op uitzichten over de Tirreense Zee die de zee tonen in een ongewone kleurdiepte — die violette tint die de hele kust zijn naam gaf en die te danken is aan de bijzondere vorm van de zeebodem en de lichtinval in de middaguren. Op de achtergrond, bij een heldere lucht, is Sicilië te zien, met de Etna die boven de Straat van Messina uittorent.

Het feit dat de route een waterinfrastructuur uit de zeventiende eeuw volgt, voegt een dimensie toe die verder gaat dan de eenvoudige natuurwandeling. Op het Tracciolino lopen betekent het volgen van een lijn die is uitgezet vanuit praktische overwegingen — de noodzaak om water te brengen waar het nodig was — die uiteindelijk is gaan samenvallen met een van de belangrijkste uitkijkpunten van dit stuk Tirreense Calabrië. Het bouwwerk en het landschap zijn in de loop van de tijd zodanig met elkaar versmolten dat ze niet meer te onderscheiden zijn, en het huidige pad is daarvan de begaanbare synthese.

De relatief geringe belangstelling voor dit pad, vergeleken met andere Calabrische routes, heeft niets te maken met de technische moeilijkheidsgraad, die beperkt is, noch met de lengte van het traject. Het heeft eerder te maken met de geografische ligging van dit stukje kust, dat aan de rand blijft van de meer gevestigde wandelcircuits, ondanks de nabijheid van Palmi — een stad met een van de rijkste etnografische musea van Zuid-Italië — en van Bagnara Calabra, bekend voor de swordfishvangst. Het Tracciolino is een groot deel van het jaar te belopen, waarbij de tussenseizoenen bijzonder gunstige licht- en temperatuursomstandigheden bieden om het landschap te lezen.