Rivierpaden van de Noncello bij Porcia

De Noncello is een korte rivier — ontsprongen uit de opwellingsbronnen van de Friulaanse vlakte, legt hij iets meer dan twintig kilometer af voordat hij in de Meduna uitmondt — maar de corridor die hij door het grondgebied van Porcia trekt, heeft een landschappelijke dichtheid die die afstand niet laat vermoeden. Hier, in het voorgebergte ten noordwesten van Pordenone, openen de oevers zich in een opeenvolging van oevervegetatie, stilstaand water en lage heuvels die de overgang markeren tussen de alluviale vlakte en de eerste uitlopers van de Carnische Voor-Alpen.

De paden die de rivier volgen, bewegen zich op twee niveaus: het vlakke traject langs de oevers, ook per fiets te doen, en het onregelmatiger traject dat naar de omliggende heuvels klimt, waar het landschap van karakter verandert en het voorgebergtekarakter van West-Friuli zich toont. De gemeente Porcia omvat de dorpskernen Palse, Pieve, Rondover, Rorai Piccolo, Sant'Antonio, Spinazzedo en Talponedo, en de rivierpaden doorkruisen of strijken langs dit bewoningsweefsel zonder ooit in het stedelijke op te lossen. De nabijheid van Pordenone — de hoofdplaats ligt op enkele kilometers afstand — maakt het contrast nog scherper: men bevindt zich in een omgeving waar de rivier nog altijd de maat aangeeft, met zijn winterse hoogwaters, het lage water in de zomer, de rietvelden die van kleur veranderen met de seizoenen.

De Noncello is niet het enige water in dit gebied. De beek Bujon, de beek Sentiron en het meer Burida vormen samen met de rivier een verspreid watersysteem dat het landschap heeft gevormd en, door de eeuwen heen, ook de menselijke nederzettingen. Bij Palse hebben opgravingen de resten blootgelegd van een Paleo-Venetisch dorp, te dateren tussen de 9e en 8e eeuw v.Chr., erkend als de belangrijkste ijzertijdnederzetting van West-Friuli: een gegeven dat deze paden plaatst binnen een historische gelaagdheid die veel verder reikt dan het zichtbare landschap.

De activiteiten die de rivier mogelijk maakt — vissen in de stromende wateren, kanovaren in de rustigere delen — passen in een bezoek dat beperkt blijft, ver van de stromen die andere natuurgebieden in de regio kenmerken. Wie deze paden bewandelt, ontmoet vaker bewoners dan toeristen, wat iets zegt over de aard van deze plek: een gebied dat zich niet heeft opgebouwd rond zijn eigen zichtbaarheid, en dat daardoor een eigen maat heeft behouden.