Colle del Nivolet

De Valle Orco stijgt in noordwestelijke richting vanaf de bodem van het Canavese-dal met een geleidelijk steiler wordende helling, tot aan Ceresole Reale, een gemeente in de metropolitane stad Turijn op ongeveer 1600 meter hoogte. Vanaf hier loopt een geasfalteerde weg voorbij het dorp verder omhoog, via een reeks nauwe haarspeldbochten, en stijgt gestaag tot aan de Colle del Nivolet, op 2612 meter boven zeeniveau. De bergpas vormt de grens tussen Piemonte en Valle d'Aosta en verbindt de Valle Orco met de Valsavarenche; hij ligt volledig binnen het Parco Nazionale del Gran Paradiso (Nationaal Park Gran Paradiso), het oudste nationale park van Italië, opgericht in 1922.

Het landschap dat zich ontvouwt langs de klim en rond de bergpas is typerend voor het westelijke granieten hooggebergte: door gletsjers gladgeslepen rotsen, korte, compacte grasvlaktes en waterspiegels die de omliggende bergkammen weerspiegelen. De meren Serrù en Agnel, beide kunstmatig en aangelegd in de loop van de twintigste eeuw voor waterkrachtdoeleinden, liggen in twee opeenvolgende kommen langs de weg en beheersen het uitzicht voordat men het hoogste plateau bereikt. Hoger op worden het Lago Rosset — een natuurlijk meer met een klein eilandje in het midden — en het Lago Leità te voet bereikt, over open terrein. De toppen die de horizon afsluiten behoren tot het massief van de Gran Paradiso, met hoogtes van meer dan vierduizend meter.

De fauna van het park is hier bijzonder goed zichtbaar. De alpensteenbok, Capra ibex, die over de hele Alpenboog opnieuw is geïntroduceerd juist vanuit de beschermde populaties in dit gebied, begeeft zich op de rotshellingen zonder veel schroom tegenover bezoekers. Marmotten zijn aanwezig in de graslanden, evenals verschillende roofvogelsoorten die de opwaartse luchtstromen langs de wanden benutten. De dichtheid van waarnemingen behoort tot de hoogste van de hele westelijke Alpenboog, een rechtstreeks gevolg van een eeuw ononderbroken bescherming.

De Colle del Nivolet is ook een referentiepunt voor het wielrennen bergop: de weg vanaf Ceresole Reale telt ongeveer 23 kilometer met een hoogteverschil van meer dan duizend meter, en is 's zomers per fiets te beklimmen, wanneer het gemotoriseerde verkeer gereguleerd wordt. In de winter, met de weg gesloten, is het gebied begaanbaar met langlaufski's en sneeuwschoenen. Het seizoen om de bergpas per auto te bereiken loopt doorgaans van juni tot oktober, afhankelijk van de resterende sneeuwval.

Ver van de skigebieden en de meer georganiseerde toeristenstromen behoudt de Nivolet een bezoekersaantal dat door de afstand en de hoogte vanzelf beperkt blijft. Er zijn geen accommodaties op de bergpas, en de menselijke aanwezigheid neemt af naarmate de middag vordert, wanneer het schuine licht op de granieten bergkammen de kleuren van het landschap geleidelijk en stilletjes doet veranderen.