Ceramica di Vietri sul Mare

Vietri sul Mare ligt aan de noordelijke grens van de Amalfikust, op het punt waar de bergen wijken voor de golf van Salerno en de straten smaller beginnen te worden. Het is hier, in deze overgang van landschap, dat de kunstkeramiek in de loop van de tijd een aanwezigheid heeft opgebouwd die zo diep verweven is dat ze deel is geworden van het gezicht van de plek zelf: maiolica bekleedt gevels, trappen, koepels van kerken. De traditie wortelt in de Renaissance, toen de eerste werkplaatsen zich rond de bewerking van de plaatselijke klei organiseerden, maar het is in de loop van de twintigste eeuw dat de productie van Vietri een beslissende wending kende.

Tussen de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw verbleef een groep Duitse kunstenaars, verbonden aan de culturele kring van het Bauhaus, in Vietri en werd opgenomen in het weefsel van de plaatselijke werkplaatsen. Hun bijdrage verving het traditionele repertoire niet, maar doorkruiste het, met formele vereenvoudigingen en nieuwe kleurgevoeligheden die zich vermengden met de al gevestigde motieven: de vissers, de citroenen, de vissen, de scènes uit het boerenleven. Die gelaagdheid is nog altijd zichtbaar in sommige producties, waar het teken beknopter wordt zonder de volle kleur te verliezen — het geel, het kobaltblauw, het kopergroen, het oranje — die het herkenbare kenmerk van de keramiek van Vietri blijft.

Het Museo Provinciale della Ceramica (Provinciaal Keramiekmuseum), gehuisvest in Villa Guariglia in het gehucht Raito, bewaart een collectie die deze dubbele ziel van de plaatselijke traditie documenteert, van de renaissanceoorsprong tot de twintigste-eeuwse invloeden. De werkplaatsen in het historische centrum houden daarentegen de ambachtelijke dimensie in haar meest directe vorm levend: de draaischijf, het met de hand aanbrengen van het glazuur, het bakken in de oven. Onder deze werkplaatsen nemen de Ceramiche Solimene een gebouw in dat in de jaren vijftig werd ontworpen door architect Paolo Soleri, een structuur waarin industriële en ambachtelijke productie samengaan in een architecturale context met een eigen, op zichzelf staand verhaal.

Vietri is erkend als Città della Ceramica (Stad van de Keramiek) binnen de Associazione Italiana Città della Ceramica, een netwerk dat de belangrijkste Italiaanse centra van maiolicaproductie verenigt. Deze formele erkenning dekt echter niet de volledige aard van de band tussen het dorp en zijn ambacht. In Vietri is keramiek geen attractie los van de stedelijke context: het is de context zelf, het materiaal waarmee het dorp zich een visuele identiteit heeft opgebouwd die de seizoenen van het massatoerisme doorstaat zonder erin op te lossen.